Przeglądy lekarskie i sanitarne, szczepienia ochronne
Regulamin Ogólny Żołnierza WP
Pkt 522-530
1. Badania i szczepienia przy powołaniu do służby
Pkt 522
Podczas pierwszego miesiąca służby wojskowej, nowo powołanych żołnierzy poddaje się obowiązującym szczepieniom, a także przeprowadza przegląd lekarski.
Pkt 523
Żołnierze mają obowiązek poddać się obowiązującym badaniom lekarskim oraz obowiązującym szczepieniom ochronnym – na zasadach i w terminach określonych w odrębnych przepisach.
Realizacja obowiązków medycznych:
- Nowo powołani (podczas pierwszego miesiąca służby):
- obowiązkowe szczepienia
- przegląd lekarski.
- Wszyscy żołnierze: stały obowiązek poddawania się badaniom i szczepieniom ochronnym – na zasadach i w terminach określonych w odrębnych przepisach.
Rozporządzenie MON z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Określa zakres i terminy obowiązkowych badań lekarskich żołnierzy przeprowadzanych przez wojskowe komisje lekarskie, wykaz chorób i ułomności oraz tryb kierowania na badania (Dz.U. 2024 poz. 466).
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Określa osoby i grupy objęte obowiązkiem szczepień ochronnych — w tym żołnierzy — rodzaje szczepionek, wiek i okoliczności nakładające obowiązek oraz tryb przeprowadzania lekarskich badań kwalifikacyjnych poprzedzających szczepienie (Dz.U. 2025 poz. 782).
Rozporządzenie MON z dnia 23 marca 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych dla żołnierzy zawodowych
Precyzuje konkretne rodzaje szczepień i terminy ich podawania (Dz.U. 2023 poz. 686). To do tego aktu odsyła pkt 523 regulaminu.
Rozporządzenie MON z dnia 22 września 2022 r. w sprawie badań mających na celu ustalenie zdolności do wykonywania obowiązków służbowych przez żołnierza
Określa zasady badania trzeźwości i testów na narkotyki, co stanowi element weryfikacji zdolności do służby w trybie doraźnym (Dz.U. 2022 poz. 2048).
2. Badania żołnierzy pracujących w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia
Żołnierze pracujący w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia, mający kontakt z produktami żywnościowymi i środkami farmakologicznymi oraz obsługujący chorych, podlegają badaniom i przeglądom zgodnie z obowiązującymi przepisami. Za terminowe skierowanie ich na badania odpowiedzialni są właściwi przełożeni.
Grupy żołnierzy podlegające dodatkowym badaniom i przeglądom:
- Pracujący w warunkach szkodliwych lub uciążliwych: np. ekspozycja na hałas, substancje chemiczne, promieniowanie lub skrajne temperatury.
- Mający kontakt z żywnością: obsługa kuchni, stołówek oraz magazynów żywnościowych.
- Pracujący przy lekach oraz obsługujący chorych: personel medyczny i pomocniczy.
Za terminowe skierowanie ich na badania odpowiedzialni są właściwi przełożeni.
Jeśli termin badania minie, żołnierz nie może wykonywać swoich zadań (np. kucharz nie może wejść na kuchnię).
Za brak aktualnych badań żołnierza odpowiada bezpośrednio dowódca – niedopełnienie tego obowiązku to naruszenie dyscypliny, które w razie wypadku lub zatrucia w jednostce skutkuje surowymi konsekwencjami prawnymi dla przełożonego.
3. Zwolnienia i ograniczenia w zajęciach na podstawie zaświadczenia lekarskiego
Żołnierze zgodnie z zaleceniami lekarza potwierdzonymi zaświadczeniem lekarskim biorą udział w zajęciach w ograniczonym zakresie lub są z nich zwolnieni. Czas zwolnienia ogłasza się w rozkazie dziennym właściwego przełożonego.
Zwolnienie z zajęć lub udział w nich w ograniczonym zakresie wymaga zaświadczenia lekarskiego.
Czas trwania zwolnienia musi zostać ujęty w rozkazie dziennym właściwego przełożonego.
4. Zabezpieczenie medyczne sprawdzianów i zawodów sportowych
Zabezpieczenie medyczne sprawdzianów i zawodów sportowych realizuje się wykorzystując wojskowe (lub cywilne) zespoły ratownictwa medycznego.
Zabezpieczenie medyczne sprawdzianów i zawodów sportowych realizują:
- wojskowe zespoły ratownictwa medycznego
- cywilne zespoły ratownictwa medycznego
5. Profilaktyka zdrowotna, nadzór sanitarny i wyposażenie apteczki
Pkt 527
Dowódcy jednostek (instytucji) wojskowych umożliwiają żołnierzom udział w realizowanych programach profilaktycznych.
Pkt 528
Nadzór nad stanem sanitarnohigienicznym i zdrowotnym w jednostce (instytucji) wojskowej sprawuje uprawniony personel medyczny.
Pkt 529
Personel medyczny przeprowadza według potrzeb przegląd sanitarny (kontrole sanitarnohigieniczne) wszystkich żołnierzy pododdziału.
Pkt 530
Wykaz materiałów i wyrobów medycznych znajdujących się na wyposażeniu apteczki (wariant) określa załącznik Nr 14 do Regulaminu.
Dowódca stwarza żołnierzowi warunki do udziału w prowadzonych programach profilaktycznych, nie blokując mu możliwości skorzystania z nich.
Zasady profilaktyki, nadzoru oraz wyposażenia medycznego:
- Podmiot nadzorujący: za stan sanitarny i zdrowotny jednostki odpowiada wyłącznie uprawniony personel medyczny.
- Kontrole: personel medyczny przeprowadza przeglądy sanitarne wszystkich żołnierzy pododdziału zależnie od potrzeb.
- Wyposażenie apteczki: nie jest dowolne – załącznik Nr 14 narzuca konkretną listę materiałów i wyrobów medycznych, którą należy posiadać na wyposażeniu.