Zachowanie się żołnierzy w różnych sytuacjach
Regulamin Ogólny Żołnierza WP
Pkt 78-104
1. Zasada ogólna - wizerunek wojska
Żołnierz swoim zachowaniem dba o wizerunek Wojska Polskiego.
2. Hymn i Pieśń Reprezentacyjna
Pkt 79
Podczas wykonywania przez orkiestrę hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej i Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego lub ich oficjalnego odtwarzania żołnierze, z wyjątkiem dowódców uroczystości, dowódców kompanii honorowych (pododdziałów honorowych) oraz żołnierzy wchodzących w skład posterunków honorowych, pocztów flagowych, pocztów sztandarowych, orkiestr wojskowych i zabezpieczających uroczystość, odśpiewują tekst hymnu państwowego i Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Powyższa reguła nie obowiązuje w czasie uroczystości pogrzebowych. Okoliczności odgrywania (odtwarzania) hymnu państwowego oraz Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego określają odrębne przepisy.
Pkt 80
W czasie oficjalnego grania (odtwarzania) Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego żołnierz przyjmuje postawę zasadniczą.
- Hymn Państwowy i Pieśń Reprezentacyjna WP: obowiązuje postawa zasadnicza oraz wspólne odśpiewanie tekstu – wyjątki od śpiewania spójrz niżej.
- Wymóg postawy podczas Pieśni Reprezentacyjnej: musisz przyjąć postawę zasadniczą – regulamin pilnuje, by oddać jej taki sam szacunek jak hymnowi.
Nie śpiewasz, jeśli:
- Uczestniczysz w pogrzebie.
- Pełnisz funkcję:
- dowódcy uroczystości lub kompanii honorowej,
- w poczcie flagowym lub sztandarowym,
- w orkiestrze,
- zabezpieczenia uroczystości.
W tych sytuacjach skupiasz się na swoich zadaniach. Śpiew to obowiązek pozostałych żołnierzy.
3. Zachowanie w mundurze – zakazy i zezwolenia
Pkt 81
Żołnierzowi występującemu w umundurowaniu w szczególności zabrania się:
- kupowania napojów alkoholowych,
- spożywania napojów alkoholowych lub środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków.
Pkt 82
Żołnierzowi występującemu w umundurowaniu zezwala się na palenie tytoniu (e-papierosów), żucia gumy i tytoniu, spożywanie posiłków i napojów w miejscach do tego wyznaczonych.
4. Etykieta i ograniczenia w obecności przełożonego
Pkt 83
Żołnierz w obecności przełożonego (wyższego stopniem wojskowym) zachowuje się taktownie. Bez jego zgody (poza określonymi miejscami) nie może siedzieć, spożywać posiłków i napojów, używać telefonu (urządzeń elektronicznych), palić tytoniu (w tym e-papierosów), żuć gumy i tytoniu.
Pkt 84
Żołnierz wykonujący zadania służbowe, może korzystać z mobilnych środków łączności zgodnie z odrębnymi przepisami i ograniczeniami w zakresie ich używania.
- Etykieta w obecności przełożonegoObowiązuje pełna kultura. Bez zgody starszego stopniem nie wolno Ci: siedzieć, jeść, pić, palić, żuć gumy, ani używać telefonu (urządzeń elektronicznych).
- Służbowe użycie telefonuJeśli telefon jest Ci potrzebny do wykonywania zadań służbowych, możesz go używać (zgodnie z przepisami danej jednostki), nawet jeśli obok jest przełożony. Zadanie ma priorytet.
- Kwestia prywatna vs. służbowaRegulamin rozdziela używanie prywatne (wymaga zgody przełożonego – pkt 83) od użytkowania służbowego (wynika z potrzeb zadania – pkt 84).
- 1 Przełożony wchodzi do sali odprawy – wstajesz, przyjmujesz postawę zasadniczą.
- 2 Dopóki nie da komendy „SPOCZNIJ” lub nie zaprosi do siedzenia – stoisz.
- 3 Masz przy sobie kawę – nie pijesz jej, dopóki przełożony sam nie usiądzie i nie zaprosi do swobodnego zachowania.
- 4 Telefon wibruje – ignorujesz, chyba że pełnisz dyżur i masz służbowy obowiązek odbierania.
5. Wejście do pomieszczenia przełożonego
Pkt 85
Żołnierz wchodzi do pomieszczenia służbowego przełożonego (wyższego stopniem wojskowym) za jego zgodą. Jeżeli warunki na to pozwalają przed wejściem pozostawia wierzchnie okrycie i nakrycie głowy lub po wejściu zdejmuje tylko nakrycie głowy, oddaje honory i melduje (przedstawia) cel przybycia. Po otrzymaniu rozkazu lub załatwieniu sprawy oddaje honory, wykonuje zwrot w kierunku wyjścia, nakłada nakrycie głowy i wychodzi.
Pkt 86
Żołnierz wchodzący do pomieszczenia z bronią nie zmienia jej położenia.
Pkt 87
Żołnierz pełniący służbę albo będący w nakryciu głowy i trzymający broń w położeniu „na pas” nie zdejmuje nakrycia głowy.
- 1 Pukasz i oczekujesz na zgodę: przed wejściem do gabinetu pukasz do drzw i wchodzisz do środka dopiero po usłyszeniu wyraźnego pozwolenia (np. „Proszę” / „Wejść”).
- 2 Przed drzwiami zostawiasz płaszcz/kurtkę wierzchnią i beret/czapkę (jeśli warunki na to pozwalają).
- 3 Jeśli wchodzisz z nakryciem głowy – zdejmujesz je po wejściu.
- 4 Przyjmujesz postawę zasadniczą, oddajesz honory (skłon głowy bez nakrycia głowy), meldujesz cel przybycia (np. „Panie poruczniku, szeregowy Kowalski melduję się na rozkaz”).
- 5 Po zakończeniu – oddajesz honory, zwrot w kierunku wyjścia, zakładasz nakrycie głowy, wychodzisz.
6. Schody, wąskie przejścia i klatki schodowe
Pkt 88
Na klatce schodowej, schodach żołnierze oddają honory, zachowując stosowne do okoliczności warunki bezpieczeństwa.
Pkt 89
W wąskim przejściu (brak możliwości swobodnego minięcia się dwóch osób) żołnierz, który zauważy zbliżającego się przełożonego (wyższego stopniem wojskowym), podaje dla innych żołnierzy komendę „PRZEJŚCIE”. Żołnierze ustawiają się w taki sposób aby umożliwić swobodne przejście przełożonemu (wyższemu stopniem wojskowym) i oddają honory.
Pkt 90
W wąskim przejściu idący żołnierz, widząc przed sobą stojących wyższych stopniem wojskowym i nie mając możliwości ich obejścia, zatrzymuje się, a następnie zwraca się do najstarszego stopniem wojskowym z prośbą o pozwolenie przejścia np.: „Panie kapralu – proszę o pozwolenie przejścia”.
- 1 Idziesz korytarzem z grupą żołnierzy. Widzisz nadchodzącego majora.
- 2 Podajesz komendę „PRZEJŚCIE” – inni słyszą i wiedzą, co robić.
- 3 Wszyscy ustawiacie się pod ścianą, tworząc wolny pas.
- 4 Przyjmujecie postawę zasadniczą i oddajecie honory gdy major przechodzi.
- 5 Odwrotna sytuacja – ty idziesz, a przed tobą stoi starszy stopniem i nie ma jak przejść: zatrzymujesz się, zwracasz się do najstarszego stopniem np. „Panie sierżancie, proszę o pozwolenie przejścia”.
7. Broń w podróży służbowej
Pkt 91
Żołnierz przewożący broń stosuje się do obowiązujących przepisów dotyczących gospodarowania mieniem służby uzbrojenia i elektroniki.
Pkt 92
Przydzielenie broni żołnierzom udającym się w podróż służbową należy odnotować w dokumencie podróży (skierowaniu), podając rodzaj broni i jej numer oraz rodzaj i ilość amunicji.
Pkt 93
Żołnierz posiadający broń wchodząc do środka komunikacji trzyma ją zabezpieczoną w najdogodniejszym i bezpiecznym położeniu. W czasie podróży nikomu jej nie odstępuje i nie dopuszcza do powstania sytuacji, w której mógłby ją utracić.
Pkt 94
Jeżeli po przybyciu do celu podróży służbowej żołnierza okaże się, że broń nie jest potrzebna do wykonywania obowiązków służbowych, należy ją zdać do depozytu w jednostce (instytucji) wojskowej lub w komendzie garnizonu, do której żołnierz został skierowany. Zdanie (pobranie) broni (amunicji) do depozytu (z depozytu) ewidencjonuje się w książce ewidencji zdeponowanych przedmiotów. Jeśli zdanie broni nie jest możliwe, żołnierz obowiązany jest posiadać ją przy sobie przez cały czas wykonywania obowiązków służbowych.
- Formalności przed wyjazdem
W Twoim dokumencie podróży (skierowaniu) muszą znaleźć się: rodzaj i numer broni oraz dokładny rodzaj i ilość amunicji. - Co z bronią po przyjeździe?
Jeśli broń nie jest niezbędna do zadania, musisz oddać ją do depozytu (jednostka docelowa lub komenda garnizonu do której zostałeś skierowany). - Ewidencja:
Każde zdanie i pobranie z depozytu musi trafić do książki ewidencji zdeponowanych przedmiotów. Nie ma oddawania dyżurnemu bez formalnego pokwitowania. - Brak możliwości zdania broni
Jeśli w pobliżu nie ma żadnego wojskowego depozytu, masz obowiązek mieć broń przy sobie 24/7 podczas wykonywania obowiązków. Jesteś za nią osobiście odpowiedzialny każdą sekundę.
- ☐ Czy w dokumencie podróży (skierowaniu) odnotowano przydzielenie broni?
- ☐ Czy wpisany rodzaj broni zgadza się ze stanem faktycznym?
- ☐ Czy numer seryjny broni w dokumencie jest poprawny?
- ☐ Czy określono dokładnie rodzaj i ilość pobranej amunicji?
- ☐ Czy dokument został podstemplowany/zatwierdzony przez organ wydający?
8. Podróż środkami komunikacji publicznej
Pkt 95
Żołnierz w umundurowaniu, podróżujący środkami komunikacji publicznej może zdjąć nakrycie głowy, płaszcz lub kurtkę. Przed wyjściem ze środka komunikacji ubiera się zgodnie z obowiązującymi przepisami ubiorczymi.
Pkt 96
Żołnierz w mundurze może przenosić paczki lub inne przedmioty opakowane w materiał:
- o jednolitym, stonowanym kolorze,
- nieprześwitujący.
Jeżeli planujesz przenosić jakąś paczkę/torbę: ma być ona w stonowanym, jednolitym kolorze i nieprzezroczysta. Reklamówka supermarketu z logo i kolorowymi zdjęciami produktów – nie przejdzie.
9. Dokument osobisty i nieobecność w służbie
Pkt 97
Żołnierz ma obowiązek posiadać przy sobie wojskowy dokument osobisty.
Pkt 98
Żołnierz ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić bezpośredniego przełożonego lub oficera dyżurnego jednostki (instytucji) wojskowej o braku możliwości stawienia się (spóźnieniu) do miejsca pełnienia obowiązków służbowych. Informację o przyczynie swojej nieobecności (spóźnieniu) i przewidywanym okresie jej (jego) trwania przekazuje tego samego dnia osobiście lub za pośrednictwem innej osoby, wykorzystując techniczne środki łączności lub drogę pocztową (przy czym za termin zawiadomienia drogą pocztową uznaje się datę stempla pocztowego). W przypadku zaistnienia przyczyny uniemożliwiającej dopełnienie tego obowiązku, żołnierz jest obowiązany obowiązek ten dopełnić po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej jego dopełnienie.
Pkt 99
Nieobecność może wynikać z ważnych przyczyn uniemożliwiających stawienie się w miejscu pełnienia służby w szczególności:
- zachorowania żołnierza,
- zgonu lub ciężkiej choroby najbliższego członka rodziny,
- klęski żywiołowej, która dotknęła rodzinę żołnierza.
Pkt 100
W przypadku wystawienia dokumentu (zaświadczenia) przez organ administracji publicznej, placówkę służby lub ochrony zdrowia potwierdzającego (usprawiedliwiającego) nieobecność na zwykłym druku, żołnierz niezwłocznie (nie później niż w ciągu 7 dni) przesyła lub dostarcza do jednostki (instytucji) wojskowej oryginał lub kopię tego dokumentu.
Zaświadczenie lekarskie lub inny dokument – dostarcza się do jednostki w ciągu 7 dni.
- ☐ Tego samego dnia dzwonisz do bezpośredniego przełożonego lub oficera dyżurnego.
- ☐ Podajesz przyczynę i przewidywany czas nieobecności.
- ☐ Jeśli nie możesz zadzwonić sam – prosisz kogoś bliskiego o kontakt w Twoim imieniu.
- ☐ Zaświadczenie (L4, zaświadczenie lekarskie) dostarczasz do jednostki nie później niż w ciągu 7 dni.
10. Przedłużenie dokumentu podróży
Pkt 101
O przedłużeniu dokumentu podróży żołnierzy w sytuacjach, o których mowa w pkt 99, decyduje dowódca garnizonu, a w garnizonach, w których są etatowi komendanci garnizonu – komendant garnizonu, w którym żołnierz przebywa. Dowódca lub komendant garnizonu, zawiadamia niezwłocznie dowódcę jednostki (instytucji) wojskowej, w której żołnierz pełni lub odbywa czynną służbę wojskową o przedłużeniu dokumentu podróży temu żołnierzowi. W przypadku żołnierzy, którzy przebywają na terenie garnizonu macierzystej jednostki (instytucji) wojskowej przedłużenia dokumentu podróży dokonuje dowódca jednostki (instytucji) wojskowej.
Pkt 102
Pod nieobecność dowódcy lub komendanta garnizonu, a także po godzinach służbowych przedłużenia ważności dokumentów podróży dokonuje upoważniona przez nich służba dyżurna w sposób określony w instrukcji danej służby.
- Jesteś poza garnizonem macierzystym:
przedłuża dowódca/komendant garnizonu, w którym przebywasz, a Twoja jednostka jest o tym niezwłocznie informowana. - Jesteś w swoim garnizonie:
przedłuża Twój własny dowódca jednostki. - Po godzinach służbowych lub gdy nie ma dowódcy
przedłuża służba dyżurna – mają upoważnienie, żeby zrobić to za szefa, zgodnie ze swoimi instrukcjami
11. Odwołanie z urlopu
Pkt 103
Żołnierz ma obowiązek przerwać urlop lub dzień wolny i niezwłocznie powrócić do miejsca pełnienia służby w przypadku:
- ogłoszenia mobilizacji lub wojny,
- odwołania z urlopu lub dnia wolnego.
Pkt 104
Żołnierza z urlopu lub dnia wolnego może odwołać dowódca jednostki (instytucji) wojskowej. Fakt odwołania stwierdza się w rozkazie dziennym (decyzji) dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej.
- Wybucha wojna lub ogłoszono mobilizację (sytuacja nadzwyczajna).
- Twój urlop lub dzień wolny został odwołany (np. nagłe zadania w jednostce).
Ogłoszenie mobilizacji lub wojny automatycznie kończy urlop i dzień wolny – bez czekania na indywidualne odwołanie. Żołnierz ma obowiązek samodzielnie przerwać urlop i zameldować się w jednostce, nawet jeśli nikt do niego nie zadzwonił.