Zmiana wart
Regulamin Ogólny Żołnierza WP
Pkt 364-376
1. Podejście do wartowni i przejęcie dowództwa nad wartą
Dowódca warty wewnętrznej obejmującej służbę doprowadza skład warty wewnętrznej przed wejście na teren ochranianego obiektu (wartowni) i wywołuje dowódcę warty wewnętrznej zdającej. Po przedstawieniu się i podaniu hasła, ustawia wartę wewnętrzną w miejscu przeznaczonym do zmiany wart, przekazuje dowództwo rozprowadzającemu (jeśli nie występuje – wyznaczonemu wartownikowi) i wraz z zastępcą (drugim rozprowadzającym lub tylko osobiście) udaje się do wartowni, aby przyjąć amunicję i wyposażenie wartowni.
- Doprowadza wartę przed teren obiektu i wywołuje dowódcę warty zdającej,
- Przedstawia się i podaje hasło,
- Ustawia wartę w miejscu zmiany,
- Przekazuje dowództwo nad ustawioną wartą rozprowadzającemu (a przy jego braku – wyznaczonemu wartownikowi),
- Sam udaje się do wartowni (z zastępcą, drugim rozprowadzającym lub samodzielnie) po amunicję i wyposażenie.
Przekazanie dowództwa rozprowadzającemu (lub wyznaczonemu wartownikowi) to rozwiązanie tymczasowe – dowódca warty obejmującej fizycznie odchodzi do wartowni po amunicję i wyposażenie, więc ktoś musi w tym czasie nadzorować ustawioną wartę na miejscu zmiany.
2. Przekazanie amunicji i wyposażenia wartowni
Dowódca warty wewnętrznej zdającej przekazuje nowemu dowódcy warty wewnętrznej drugi komplet amunicji i przyjmuje amunicję od wartowników będących w wartowni. W tym czasie zastępca dowódcy warty wewnętrznej obejmującej (rozprowadzający) przyjmuje wyposażenie wartowni.
- Dowódca warty zdającej: przekazuje drugi komplet amunicji nowemu dowódcy i jednocześnie przyjmuje amunicję od wartowników znajdujących się w wartowni.
- Zastępca dowódcy warty obejmującej (lub rozprowadzający): przyjmuje wyposażenie wartowni.
3. Wyprowadzenie warty zdającej przed wartownię
Po przyjęciu amunicji i wyposażenia wartowni, dowódca warty wewnętrznej zdającej wywołuje wartę pod broń, wyprowadza ją przed wartownię i ustawia w odległości od 3 do 10 kroków przed frontem warty wewnętrznej obejmującej. Obaj dowódcy stają na prawych skrzydłach swoich wart.
Po rozliczeniu amunicji i sprzętu dowódca warty zdającej wyprowadza swoich żołnierzy przed budynek i ustawia ich naprzeciwko warty obejmującej w odległości 3–10 kroków, po czym obaj dowódcy zajmują miejsca na prawych skrzydłach swoich szyków.
4. Ustawienie wart wewnętrznych do zmiany
Ustawienie wart wewnętrznych do zmiany:
| W | W | W | W | W | W | W | warta obejmująca | |||||
| DW | ZDW | (R) | W | (R) | W | (R) | W | (R) | W | PPS | ||
| PPS | W | W | W | W | W | W | ZDW | DW | warta zdająca | |||
| W | W | W | W | W | ||||||||
- DW – dowódca warty
- ZDW – zastępca dowódcy warty
- R – rozprowadzający (w wartach złożonych z żołnierzy niepełniących zawodowej służby wojskowej)
- W – wartownik
- PPS – przewodnik psa służbowego
Obie warty stoją naprzeciw siebie, w lustrzanym układzie – dowódca warty obejmującej i dowódca warty zdającej znajdują się na przeciwległych końcach swoich szeregów, każdy na prawym skrzydle własnej warty (zgodnie z pkt 366). Między dowódcami a przewodnikami psów po obu stronach ustawieni są kolejno: zastępca dowódcy (lub rozprowadzający) i wartownicy w kolejności numerów posterunków.
5. Meldunki i komendy przy zmianie
Dowódcy wart wewnętrznych występują krok na wprost z jednoczesnym zwrotem w lewo i podają komendy: (pierwszy – dowódca warty zdającej) „BACZNOŚĆ”, „Na lewo – PATRZ”. Potem wstępują na miejsce, przyjmują postawę zasadniczą, oddają honory ze zwrotem głowy w lewo i meldują: dowódca warty wewnętrznej zdającej – „Warta gotowa do zdania służby wartowniczej”, dowódca warty wewnętrznej obejmującej – „Warta gotowa do objęcia służby wartowniczej”. Po meldunkach występują krok na wprost z jednoczesnym zwrotem w lewo i podają komendy: „BACZNOŚĆ”, „SPOCZNIJ”.
Komendy jako pierwszy zawsze podaje dowódca warty zdającej. Po komendach obaj dowódcy składają różne, dopasowane do swojej roli meldunki: warta zdająca melduje gotowość do zdania służby, warta obejmująca – gotowość do jej objęcia.
6. Zmiana wart w wartowni przy złych warunkach atmosferycznych
Zmiany wart można dokonać w wartowni, gdy temperatura wynosi mniej niż minus 5°C lub istnieją niesprzyjające warunki atmosferyczne (ulewny deszcz, zawieja śnieżna, itp.). W tym przypadku – po przedstawieniu się i podaniu hasła – dowódca warty wewnętrznej obejmującej wprowadza ją do wartowni. Nie składa się wówczas meldunków podanych w pkt 368.
- Temperatura poniżej -5°C
- Niesprzyjające warunki atmosferyczne (np. ulewa, zawieja śnieżna itd.).
- Przedstawia się i podaje hasło (pkt 364)
- Wprowadza wartę do wartowni.
W przypadku zmiany warty w wartowni z powodu złych warunków atmosferycznych, nie składa się meldunków z pkt. 368.
7. Postępowanie po wejściu warty obejmującej do wartowni
Dowódca warty wewnętrznej obejmującej wprowadza wartę wewnętrzną do wartowni, nakazuje zastępcy dowódcy warty (rozprowadzającym) przygotowanie pierwszej zmiany do rozprowadzenia na posterunki i wydaje wartownikom amunicję za pokwitowaniem w „Dzienniku warty”.
- Nakazanie zastępcy (rozprowadzającym) przygotowania pierwszej zmiany na posterunki,
- Wydanie amunicji wartownikom za pokwitowaniem w „Dzienniku warty”.
8. Zakończenie służby warty zdającej
Pkt 371
Dowódca warty wewnętrznej zdającej oczekuje na dołączenie swojej ostatniej zmiany. Po jej dołączeniu, zdaniu amunicji, osobiście dokonuje przejrzenia broni całej warty wewnętrznej.
Pkt 372
Dowódca warty wewnętrznej zdającej przekazuje dowódcy warty wewnętrznej przyjmującemu pierwszy komplet amunicji. Dowódcy wart wewnętrznych uzupełniają „Dziennik warty”, podpisują zdanie i objęcie służby, po czym składają meldunek oficerowi dyżurnemu jednostki (instytucji) wojskowej (osobiście lub telefonicznie).
Pkt 373
Z chwilą złożenia meldunku oficerowi dyżurnemu jednostki (instytucji) wojskowej o zdaniu służby wartowniczej, kończy się podległość warty wewnętrznej zdającej.
- Oczekiwanie dowódcy na powrót ostatniej zmiany z posterunków.
- Zdanie amunicji przez powracających wartowników.
- Osobiste przejrzenie broni całej warty przez dowódcę.
- Przekazanie pierwszego kompletu amunicji nowemu dowódcy.
- Uzupełnienie i podpisanie „Dziennika warty” przez obu dowódców.
- Złożenie meldunku oficerowi dyżurnemu (osobiście lub telefonicznie).
Zgodnie z pkt 373, dopiero z chwilą złożenia meldunku oficerowi dyżurnemu o zdaniu służby wartowniczej kończy się formalna podległość warty zdającej – nie wcześniej, mimo że amunicja i broń zostały już przekazane.
9. Powrót warty i rozliczenie dokumentacji
Pkt 374
Dowódca warty wewnętrznej zdającej odprowadza (odwozi) wartę wewnętrzną do rejonu zakwaterowania pododdziału.
Pkt 375
Dowódca warty wewnętrznej zdającej w dniu następnym melduje dowódcy pododdziału – w wyznaczonym przez niego terminie – o przebiegu służby wartowniczej oraz zdaje „Dziennik warty”.
Pkt 376
Dowódca pododdziału przekazuje „Dziennik warty” do kancelarii jednostki (instytucji) wojskowej, a jeżeli jest to dzień wolny od pracy, w najbliższym dniu pracy kancelarii.
- Odprowadzenie warty: dowódca warty zdającej odprowadza lub odwozi swoich żołnierzy do rejonu zakwaterowania pododdziału.
- Meldunek i zdanie dziennika: następnego dnia dowódca warty zdającej melduje się u dowódcy pododdziału, zdaje relację z przebiegu służby i oddaje mu „Dziennik warty”.
- Przekazanie dokumentacji do kancelarii: dowódca pododdziału zdaje ten „Dziennik warty” do kancelarii jednostki wojskowej w najbliższym dniu jej pracy.