Oddawanie honorów przez pododdział
Regulamin Ogólny Żołnierza WP
Pkt 61-68
1. Komu pododdział oddaje honory
Pododdział (oddział) oddaje honory w ugrupowaniu rozwiniętym lub marszowym:
- Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej,
- Marszałkowi Sejmu i Marszałkowi Senatu,
- Prezesowi Rady Ministrów,
- Ministrowi Obrony Narodowej,
- Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,
- na specjalne polecenie – dostojnikom państw obcych, których ranga odpowiada funkcjom sprawowanym przez osoby wymienione w lit. a-e,
- przełożonym od dowódcy kompanii (równorzędnym) wzwyż,
- sztandarom wojskowym i chorągwi Wojska Polskiego na drzewcu,
- przed Grobem Nieznanego Żołnierza,
- w czasie oficjalnego grania (odtwarzania) hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej, hymnu innego państwa, „Hasła Wojska Polskiego”, sygnałów: „Służba Wartownicza”, „Śpij Kolego” lub „Cisza”,
- podczas podnoszenia (opuszczania) flagi państwowej, proporca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, chorągwi Wojska Polskiego, flag: Ministra Obrony Narodowej, Marszałka Polski, Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, rodzajów Sił Zbrojnych (równorzędnych), dowódców rodzajów Sił Zbrojnych (równorzędnych) i bandery wojennej,
- osobie zmarłej, w czasie ceremonii pogrzebowej z udziałem wojskowej asysty honorowej.
Osoby aktualnie sprawujące funkcje
Zdjęcia: Wikimedia Commons
- Karol Nawrocki: The White House, Public domain
- Włodzimierz Czarzasty: Zack Masternak, Public domain
- Małgorzata Kidawa-Błońska: © European Union 2025 - Source : EP, European Parliament
- Donald Tusk: The Chancellery of the Prime Minister of the Republic of Poland, CC BY 3.0 pl
- Władysław Kosiniak-Kamysz: Krzysztof Niedziela (Verconer), CC BY-SA 4.0
- Władze państwowe (a-d): Najwyżsi cywilni zwierzchnicy wojska – honory z mocy funkcji, niezależnie od ich ubioru.
- Szef Sztabu Generalnego (e):
- Goście zagraniczni (f): Jeśli przyjedzie np. Minister Obrony innego kraju, oddaje mu się honory, ale tylko na wyraźne polecenie
- Przełożeni od dowódcy kompanii wzwyż (g): Obowiązek każdego podoodziału wynikający z hierarchii.
- Symbole, miejsca i sytuacje (h-m): Tu honory oddaje się nie osobie, lecz tradycji, historii i ceremonii.
Brak polecenia = brak honorów, nawet jeśli gość jest prezydentem swojego kraju. To zabezpieczenie protokolarne.
2. Salutowanie sztandarem
Salutowanie sztandarem (chorągwią Wojska Polskiego na drzewcu) obowiązuje podczas oddawania honorów osobom wymienionym w pkt 61 lit. a-f oraz przełożonym od dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej wzwyż, a także w czasie oficjalnego grania (odtwarzania) hymnów państwowych, „Hasła Wojska Polskiego”, sygnałów: „Służba Wartownicza”, „Śpij Kolego” lub „Cisza” oraz przed Grobem Nieznanego Żołnierza.
- Podczas oddawania honorów:
- Władzom państwowym: najwyższym cywilnym zwierzchnikom wojska – honory z mocy funkcji, niezależnie od ich ubioru.
- Szefowi Sztabu Generalnego
- Gościom zagranicznym: tj. odpowiednikom naszych Władz Państwowych i Szefa Sztabu Generalnego – ale tylko na wyraźne polecenie
- Przełożonym od dowódcy jednostki wzwyż: np. dowódcy dywizji, rodzajów sił zbrojnych.
- Podczas hymnów i sygnałów:
- Hymnu RP (lub innego państwa)
- „Hasła Wojska Polskiego”
- „Służba Wartownicza”
- „Śpij kolego”
- „Cisza”
- Przed Grobem Nieznanego Żołnierza
3. Honory w pomieszczeniu zamkniętym
Pkt 63
Jeżeli przedsięwzięcie odbywa się w pomieszczeniu zamkniętym (w sali wykładowej, kinowej, konferencyjnej, tradycji, itp.), po przybyciu przełożonego lub prowadzącego zajęcia – dowódca grupy, uroczystości (wyznaczony żołnierz) podaje komendę „BACZNOŚĆ”. Obecni zwracają się w kierunku przełożonego, prowadzącego zajęcia i przyjmują postawę zasadniczą. Po podejściu do przełożonego lub prowadzącego zajęcia, dowódca grupy, uroczystości (wyznaczony żołnierz) składa meldunek. Przełożony (prowadzący zajęcia) po przyjęciu meldunku i oddaniu honorów, zezwala przyjąć postawę swobodną. Komendy „SPOCZNIJ”, „ZAJĄĆ MIEJSCA” podaje dowódca grupy, uroczystości (wyznaczony żołnierz).
Pkt 64
Po zakończeniu przedsięwzięcia dowódca grupy, uroczystości (wyznaczony żołnierz) podaje komendę: „POWSTAŃ”, a następnie „BACZNOŚĆ”. Obecni stają frontem do przełożonego (prowadzącego zajęcia) i przyjmują postawę zasadniczą. Po wyjściu przełożonego lub prowadzącego zajęcia podana jest komenda „SPOCZNIJ”.
Pkt 65
Jeżeli przedsięwzięcie prowadzi żołnierz niższy stopniem wojskowym od starszego grupy lub osoba niebędąca żołnierzem, meldunku nie składa się. Na komendę starszego grupy „POWSTAŃ” uczestnicy wyrażają szacunek poprzez powstanie podczas jego (jej) wejścia i opuszczenia sali. W sytuacji przybycia przełożonego (osoby kontrolującej) meldunek składa starszy grupy lub najwyższy stopniem wojskowym spośród uczestników przedsięwzięcia.
Pkt 66
Gdy w sytuacjach opisanych w pkt 63-65 w grupie są osoby niebędące żołnierzami, dowódca grupy (dowódca uroczystości, wyznaczony żołnierz) określa sposób ich zachowania.
Żołnierze na sali czekają na komendy od dowódcy grupy i je wykonują!
- 1 Wszyscy siedzą w sali (np. wykładowej). Wchodzi przełożony.
- 2 Dowódca grupy (wyznaczony żołnierz) podaje komendę „BACZNOŚĆ” – wszyscy wstają frontem do przybyłego.
- 3 Dowódca grupy podchodzi do przełożonego i składa meldunek.
- 4 Przełożony zezwala dowódcy grupy na przyjęcie postawy swobodnej.
- 5 Dowódca grupy podaje komendy dla pozostałych żołnierzy: „SPOCZNIJ” → „ZAJĄĆ MIEJSCA”.
- 6 Na koniec zajęć: „POWSTAŃ” → „BACZNOŚĆ” → Przełożony wychodzi → „SPOCZNIJ”.
- 1 Wszyscy siedzą w sali. Zajęcia będzie prowadził młodszy stopniem od starszego grupy (lub cywil).
- 2 Prowadzący wchodzi do sali.
- 3 Starszy grupy podaje komendę „POWSTAŃ” – wszyscy wstają, oddając szacunek przybyłej osobie.
- 4 Starszy grupy NIE składa meldunku.
- 5 Gdy np. wykładowca usiądzie, starszy grupy podaje komendę "ZAJĄĆ MIEJSCA” – wszyscy siadają.
- 6 Na koniec zajęć: "POWSTAŃ” → Wykładowca wychodzi
- 1 Jeśli w trakcie zajęć wejdzie do sali przełożony (osoba kontrolująca) – staszy grupy podaje komendę: „BACZNOŚĆ”
- 2 Wszyscy wstają frontem do przybyłego przyjmując postawę zasadniczą.
- 3 Starszy grupy lub najwyższy stopniem żołnierz na sali składa meldunek przełożonemu.
- 4 Jeżeli przełożony zezwoli na przyjęcie postawy swobodnej – starszy grupy (osoba składająca meldunek), podaje komendę „SPOCZNIJ” → „ZAJĄĆ MIEJSCA”
- 5 Zajęcia prowadzone są dalej wg scenariusza A lub B.
- 6 Gdy przełożony będzie opuszczał salę – starszy grupy podaję komendę: „POWSTAŃ” → „BACZNOŚĆ” → Przełożony wychodzi → „SPOCZNIJ”.
- 1 Przed rozpoczęciem dowódca grupy instruuje cywilów np. „Gdy padnie komenda, proszę powstać i zachować ciszę” (mogą to być inne wytyczne).
- 2 Dalszy przebieg zdarzeń jak w Scenariuszu A, ale z uwzględnieniem obecności gości.
4. Komenda „BACZNOŚĆ” od służby dyżurnej
Komendę „BACZNOŚĆ” służba dyżurna podaje podczas pierwszego przybycia przełożonego (od szczebla dowódcy kompanii – równorzędnego wzwyż) w czasie i miejscu określonym instrukcją pełnienia służby lub decyzją przełożonego.
5. Kiedy nie podaje się komendy „BACZNOŚĆ”
Komendy „BACZNOŚĆ” dla pododdziału (oddziału) nie podaje się podczas:
- alarmu,
- pracy bojowej na sprzęcie,
- lotów na lotniskach,
- manewrowania jednostki pływającej,
- prowadzenia zajęć (ćwiczeń) taktycznych i ogniowych,
- wykonywania czynności realizowanych przez Żandarmerię Wojskową i wojskowe organy porządkowe,
- bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczych, likwidacji klęsk żywiołowych i przeciwdziałania skutkom epidemii,
- obsługiwania sprzętu wojskowego,
- wykonywania prac gospodarczych, warsztatowych lub magazynowych,
- wykonywania zadań na stanowisku dowodzenia,
- pobierania i spożywania posiłków,
- odpoczynku nocnego,
- realizacji konkursów lub zawodów,
- w obiektach służby zdrowia.
Bezpieczeństwo przede wszystkim:
- Alarmy i akcje ratownicze: gdy ratujesz życie lub walczysz z klęską, nikt nie ma czasu stawać na baczność.
- Praca bojowa na sprzęcie: gdy obsługujesz armatę lub radar, liczy się skupienie.
- Loty i manewrowanie okrętem: pilot lądujący samolotem lub marynarz na mostku nie mogą puścić sterów, tylko dlatego, że wszedł dowódca
Ciągłość zadania:
- Zajęcia taktyczne i ogniowe: podczas zajęć liczy się realizm.
- Stanowiska dowodzenia: tam trwa nauka i analiza danych – ważne jest skupienie żołnierzy na zadaniach.
- Prace gospodarcze i magazynowe: gdy niesiesz ciężką skrzynię albo naprawiasz silnik, stawanie na baczność to prosty przepis na kontuzję
Godność sytuacji i prywatność:
- Spożywanie posiłków: jak masz pełne usta lub trzymasz gorącą zupę, nikt nie każe Ci stawać na baczność.
- Odpoczynek nocny: sen jest święty – dyżurny nie budzi całej sali, bo szef przeszedł korytarzem.
- Służba zdrowia: w szpitalu czy ambulatorium jesteś pacjentem.
Specyfika służby (inne):
- Żandarmeria i oddziały porządkowe: podczas interwencji (np. zatrzymania kogoś) muszą być skupieni na celu, a nie na ceremoniale.
- Konkursy i zawody: żeby nie psuć rywalizacji i sportowego skupienia.
- ☐ Przełożony jest dowódcą kompanii (równorzędnym) lub wyżej (pkt 67).
- ☐ To jego pierwsze przybycie w danym dniu w tym miejscu (pkt 67).
- ☐ Nie trwa żadna z sytuacji wymienionych w pkt 68 (alarm, ćwiczenia, jedzenie, itp.).
- ☐ Czas i miejsce zgadzają się z instrukcją pełnienia służby lub decyzją przełożonego.